Boeken van vroeger

boeken beleefd

Lisa Tetzner

Voorpaginalevendebezems1976

Vertaling: Annie Winkler-Vonk

Illustrator: George van Raemdonck

Omslag van Kees Kefkens.

 

Het boek waarover dit artikel gaat heet ‘Levende bezems’, en is geschreven door Lisa Tetzner. Zij was Duitse en getrouwd met een man, die ervan verdacht werd betrokken te zijn bij de brand in de Reichstag. Daarom vluchtten ze samen in 1933 naar Zwitserland. Daar schreven ze beiden boeken om in hun levensonderhoud te voorzien. Bij toeval ontdekte Lisa een document over schoorsteenvegertjes in Italië.  Het  verhaal trof haar en werd de basis voor het boek ‘Levende bezems’. Het werd een ontroerend boek, dat door velen gelezen werd, maar ook herinnerd bleef.

Het boek verscheen oorspronkelijk in 1940 in Zwitserland, de vertaling in het Nederlands verscheen in 1951. In 2003 verscheen de negende geheel herziene  druk. Het is het enige boek van Lisa Tetzner dat heel bekend geworden is.

 

schoorsteenvegertjes1

schoorsteenvegertjes2

 

 

 

 

Vanaf ± 1659 – 1930  werden Zwitserse en Italiaanse jongens in de buurt van Milaan verkocht aan patrons.  Het waren jongens van 10 of 11 jaar oud, die voor weinig eten (ze mochten letterlijk niet te dik worden) schoorstenen schoonmaakten door erin te klimmen en zo de binnenkant van roet te ontdoen.De armoede in deze landstreek was zo groot, dat bijna geen gezin eraan ontkwam om kinderen te verkopen.  Zo hadden de schoorsteenvegers goedkope werkkrachten. Vooral in Noord Italië en het daaraan grenzende Zwitserse gebied waren talloze slachtoffertjes. Aanvankelijk was er weinig bekend over dit gebeuren, en werd de handel in deze jongetjes in Zwitserland in alle toonaarden ontkend. Tot een aantal jaren geleden een Zwitserse schrijfster (Elizabeth Wenger) het onderwerp tegenkwam en op onderzoek ging naar het verschijnsel. Ze kreeg 400 documenten in handen, die bestonden uit persoonlijke  papieren, brieven van de jongens aan hun ouders etc.
Ook zij schreef een boek over dit onderwerp, dat in Zwitserland uitkwam.(Als lebender besen im Kamin) Sindsdien is er meer bekendheid over het onderwerp gekomen.

 

De schoorsteenvegers verspreidden zich in de loop der eeuwen over heel Europa. Ook in Nederland was het gilde volop werkzaam. In Amsterdam is nog steeds de firma Vittali, die al 170 jaar schoorstenen veegt. Het bedrijf werd opgericht in 1844 door de ondernemende Italiaanse jongen Giovanni Vittali, die in 1838 op zijn veertiende naar Amsterdam was komen lopen.

schoorsteenvegers

Andersom zijn in Zwitserland en Noord Italië nog sporen te vinden van personen die teruggekomen zijn. Zo zijn er grafstenen met Nederlandse teksten en er is een kerk,die gedeeltelijk door de Nederlandse schoorsteenvegers is geschonken. In het Italiaanse dorpje Santa Maria Maggiore staat het echte schoorsteenvegersmuseum, waar veel informatie te vinden is.
De informatie van dit artikel is samengesteld met informatie en afbeeldingen van de volgende websites:
www.vijfeeuwenmigratie.nl
www.ciaotutti.nl
www.bronnenuitamsterdam.nl
www.scholieren.com : op deze site een uitgebreide beschrijving van het boek
en de Volkskrant van 23-8-‘06 : Interview met Elizabeth Wenger

 


Contact

 

Opmerkingen over deze site?
Mail naar: boekenvanvroeger.nl (info)

jessewilcoxsmith3

Meedoen?

 

Stuur een mail over je favoriete boek aan: boekenvanvroeger.nl (info)