Boeken van vroeger

boeken beleefd

WipneusenpimWipneus en Pim : serie van B.G. van Wijckmade (Wilhelmus Adrianus van der Looy)

Illustraties: H. Ramaekers

Ik heb vroeger bij de nonnen op de lagere school gezeten. Ik heb nooit vervelende ervaringen gehad. Ze waren wel streng, maar als je luisterde had je geen last van de nonnen. Je moest gewoon je best doen en luisteren. Orde konden ze houden.

Onze zuster hoefde maar haar handen in de wijde mouwen te steken en rond te kijken dan was iedereen doodstil. Als iedereen haar best deed dan las ze het laatste half uur voor. In de boeken van Wipneus en Pim. Hun spannende avonturen.  Voorlezen kon ze goed. Ademloos werd er geluisterd. Doodstil was het dan in de klas we hingen aan haar lippen en als het tijd was om naar huis te gaan ging er een zucht van teleurstelling door de klas omdat ze ophield met voorlezen. Voor mij had ze nog uren door kunnen gaan.

DeongeloofelijkeavontDe ongelofelijke avonturen van Bram Vingerling: Leonaard  Roggeveen

Bram maakt een geheimzinnige stof ” Abrovi”. Met deze onzichtbare stof maakt hij dingen, mensen en zich zelf onzichtbaar. Hierdoor vinden raadselachtige, onverklaarbare en fantastische avonturen plaats. Als de geheimzinnige stof is uitgewerkt komt hij weer thuis in zijn woonplaats Den Haag. Hier wordt hij groots onthaald.

 

 

Met Pieter Pikmans het zeegat uit:G. HolleMetpieterpikmans

Tijmen een jongen uit Hoorn maakte de 80 jarige oorlog met schipper Pieter Pikmans mee en de historische storm op de rede bij Texel. Met Pikmans maakte hij jacht op de schatten van de onoverwinnelijke vloot. Na een gevecht met Engelsen en een roverschip in de buurt van Plymouth ontdekken/ontmoeten ze zijn overleden gewaande vader.

 

EenjaarbijdevissersEen jaar bij de vissers:Marinus van Goeree

Andre moest vanwege ziekte van zijn moeder een jaarlang bij haar zus, tante Alida en oom Driekus, in de Biesbos op een woonboot logeren. Naar school gaan, stropen, paling vangen en allerlei kattenkwaad uithalen in de rijstvelden. Vissen, stropen en door het ijszakken. Ik voelde me thuis.

 

 

Onze Vaderlandse Geschiedenis:Joh. Van Hulzen

2e druk 1951-Gekocht 30-03-1959.
Een bijzonder uitgebreid boek over de vaderlandse geschiedenis van de Bataven tot aftreden koningin Wilhelmina 4 september 1948.. Sta nog versteld dat ik alles uit mijn hoofd wist…een aanrader voor mensen die van geschiedenis en feiten houden.              

 

Het jongetje uit de polder :H. HoogeveenHetjongetjeuitdepolder

De vader van Ruurd is 3 jaar geleden overleden. De vader was landarbeider bij de vader van Aaltje. Aaltje was de dochter van de boer. Ruurd en Aaltje zijn even oud en gaan altijd samen naar school. De juf is jarig Ruurd zijn moeder heeft geen geld om een cadeautje te kopen voor juf. Hij plukt bloemen uit de wei voor de juf. Aaltje heeft een mooi ingepakt cadeautje reukwater “eau de cologne”. Zij laat Ruurd het eau de cologne zien en ruiken. Zijn moeder heeft dit niet en zijn moeder krijgt nooit een cadeautje etc. Ruurd probeert geld te sparen voor de verjaardag van zijn moeder op 2e kerstdag. Hij ziet een theekopje... het kost 10 cent...Hoe komt hij aan geld?? Hij is goed in knikkeren en verkoopt gewonnen knikkers...maar hij verliest met knikkeren de hele voorrraad. Ook gaat hij elke dag in een melkemmertje melk halen bij de boer (vader van Aaltje). Van moeder krijgt hij altijd 2 cent mee. Maar de boer vermindert de prijs en Ruurd houdt de overgebleven cent in zijn zakdoek in zijn broekzak. Hij slaapt altijd op zolder en moet elke dag de ladder op en af. Hij rekent zich rijk en denkt dat hij het theekopje kan kopen. De moeder wil zijn enige broek uitwassen en ontdekt een harde plek in zijn broek en knoopt de zakdoek open en ziet een cent...Ruurd moet zich verantwoorden en de vertrouwenskwestie wordt gesteld etc.. Voor de kerstvakantie kan Ruurd zijn gedachten niet bij de les houden. Hij krijgt straf en de volgende dag ook...Juf praat met hem en hij vertelt zijn probleem……juf laat hem haar fiets schoonmaken…onder voorwaarde dat alles piekfijn schoon moet zijn…hij mag niet meer dromen etc…en zo verdient hij tien cent voor het verjaardagscadeautje voor zijn moeder. Op 2e kerstdag dondert hij bijna van de ladder af en breekt hij bijna het cadeautje. Hij legt moeder uit waarom hij centen achterhield en zo hadden ze een goede verjaardag en een fijne kerst.       

Sildestrandjutter

Sil de strandjutter: Cor Bruijn

Met tekeningen van Anton Pieck

 

Word je er aan herinnerd dat je het boek Sil de Strandjutter hebt gelezen, schiet het je ineens te binnen dat je dat boek zelfs twee keer hebt gelezen (terwijl ik helemaal niet zo’ n lezer ben).
Mijn eerste kennismaking met ‘Sil’ was op de ULO. Ouderen weten nog wel wat voor school dat was. Jongeren moeten dat maar even navragen of opzoeken op internet. Als zetje in de goede richting: Het was de voorloper van de MAVO.

Voor het examen moesten er vijf boeken gelezen worden.  Sil de Strandjutter was daar één van. Mijn ouders hadden het boek in de kast staan. Zo’ n dik boek met een harde linnen kaft.Op de een of andere manier heeft Sil mijn aangegrepen. Hoe dat kan, zal wel een raadsel blijven, want ik heb niets met Terschelling en met de Skilger mensen en gewoonten.Sil arreslee

 

 

 

 

Toch hebben het boerenleven, juttersleven, huiselijke omstandigheden en oude kerkgewoontes op Terschelling meer indruk op me gemaakt dan ik had verwacht. Of heeft toch het verhaal zoveel indruk gemaakt? Zoveel zelfs dat ik een paar jaar later het boek nogmaals heb gelezen. Nog weer jaren later is het boek verfilmd en op televisie uitgezonden. Ook die serie heb ik helemaal gezien. Meestal, wanneer je een verfilming van een boek ziet, valt dat tegen, omdat je je de personages anders had voorgesteld. In mijn geval was dat niet zo. Zoals het gespeeld was, zo zag ik het ook. Ze kwamen allemaal tot leven: Sil, zijn vrouw Jaakje, de zonen Jelle en Wietse, Lobke (is zij de hoofdpersoon in het boek of toch Sil?), de buren en andere Skilgers.
De manier waarop het boek geschreven is, zal tot mijn verbeelding gesproken hebben. Ook andere boeken van dezelfde schrijver, Cor Bruijn, heb ik met aandacht verslonden. Zijn het dan toch de streekromans die mij aanspreken? Andere boeken van Cor Bruijn (o.a. de zaadsjouwers) spelen zich af in Wormerveer, het geboortedorp van Cor Bruijn.

ErikofhetkleininsErikpaginaHetfregatschipJM


Haalde ik hierboven aan dat ik voor school vijf boeken moest lezen, de andere vier boeken waren ‘Het fregatschip Johanna Maria’ (Arthur van Schendel), de familie Stastok en de familie Kegge uit de ‘Camera Obscura’ (Hildebrand), ‘Erik, of het klein insectenboek’ (Godfried Bomans) en ‘Ciske de Rat’ (Piet Bakker). Ik heb geen idee meer hoe ik aan deze boeken ben gekomen. Geleend op school? Van de bibliotheek? En welke bibliotheek dan? Destijds was er in Wormerveer een openbare bieb, maar ook de Gereformeerde kerk (waar ons hele gezin lid van was) had een bescheiden bibliotheek. Boeken lenen bij de kerk werd  geregeld door vrijwilligers. Hoe dat verder in zijn werk ging, is me niet bij gebleven. Jammer eigenlijk, want navraag is niet meer mogelijk, omdat alle personen die daarbij betrokken waren inmiddels zijn overleden. De kerkelijke bieb is naar mijn idee halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw opgeheven.
Herinneringen aan andere boeken heb ik ook nog. Op de zondagschool werd bij de Kerstviering altijd een boek gegeven. Titels als ‘Bob, Bep en Brammetje’, ‘Het plekje dat niemand wist’, ‘Grote Bertus en kleine Bertus’ en nog diverse andere titels komen allemaal weer boven.

Ciske

 

 

Ook diverse boeken van W.G. van der Hulst schieten in mijn gedachten. Ik weet nog dan mijn moeder het boek ‘Peerke en zijn kameraden’ ons heeft voorgelezen.  Zelf was zij in tranen, zo ontroerde dat boek.
Na het avondeten werd er uit de kinderbijbel voorgelezen. Mijn ouders gebruikten de kinderbijbel van W.G. van der Hulst. Een grote bijbel met een harde kaft. Ik kan mij de spannende verhalen nog herinneren, maar ook de platen die er in staan, spreken nog steeds tot de verbeelding. Deze kinderbijbel is nog steeds in mijn bezit. Kreeg hem toen ik 2 jaar werd voor mijn verjaardag van een (niet echte) ‘tante’. Toen ik nog niet zo lang geleden bedacht om de kinderbijbel aan een van mijn kleinzoons (8 jaar) te laten zien, zag ik dat het taalgebruik niet meer van deze tijd is. Ik heb het dus niet gedaan. De bijbel blijft wel te bekijken, want hij staat nog altijd in de boekenkast naast ‘Reis door de nacht’.

Vandaag ben ik volwassen: Heleen van Nuland

Vandaagbenikvolwassen

Het was mijn eerste echte boek dat ik las over verliefdheid. Ik kan het ook niet wegdoen.

DekinderenvanhetruigeveldDe kinderen van het ruige veld: A.Was-Osinga

Illustraties: Jan Lutz

Als kind las ik alles wat los en vast zat zou ik bijna zeggen.Ik kan mij herinneren dat ik een keer ziek was, ik was toen 11 of 12 jaar en kreeg toen van mijn vader een cadeautje, een leesboek. Dat was echt heel bijzonder omdat ik niet jarig was, (wij kregen thuis in de begin jaren zestig alleen maar cadeautjes als we jarig waren). Het gebaar op zich heeft destijds heel veel indruk op mij gemaakt en heel veel voor mij betekend. Het boek had als titel: De kinderen van het ruige veld. Het boek is door mij vele malen gelezen en zal voor mij altijd verbonden blijven met dat bijzondere gevoel.

 

 

 

 

Goud Elsje: Max de Lange-Praamsma

Goud-Elsje

Illustraties: Rie Reinderhoff

Wij waren thuis blijkbaar lid van een christelijke bibliotheek, ik weet nog dat deze zich bevond in een huis ergens aan de Wilhelminalaan, 1 x per week kon ik daar boeken uitzoeken en meenemen. Als meisje van 14, 15 jaar was ik helemaal weg van de Goud Elsje serie van Max de Lange-Praamsma, illustraties Rie Reinderhoff, uitgeverij Callenbach, Nijkerk. De serie bestond uit 10 delen en een aantal weken las ik niets anders dan de boeken uit die serie, wel in volgorde van de op elkaar volgende delen. Dus als er dan een week geen opvolgend deel beschikbaar was mocht ik van mijzelf niet het daarop volgende deel mee nemen, het was voor mij blijkbaar belangrijk om de boeken in de juiste volgorde te lezen. Het verhaal ging over het leven van Goud Elsje als jong meisje en het verdere verloop van haar leven, als opgroeiende jong volwassen vrouw met alle ups en downs en vooral alle normen en waarden die er voor die tijd bij hoorden. (ik heb het over de jaren 1964, 1965.)
Korte inhoud:
We ontmoeten de spontane Goud-Elsje eerst als H.B.S. leerlinge, later als meisje met een baan, als verloofde van Taco, als doktersvrouwtje en als jonge moeder. We vernemen ook welke sporen de oorlog in het doktersgezin en bij de familie van Goud-Elsje naliet en we hernieuwen de kennismaking met Riet Berkhout, de jongste zuster van Goud-Elsje. In het zevende en achtste deel volgen we de boeiende gebeurtenissen rond Lotty en in deel negen zijn het de levenservaringen van de sympathieke Han Terhenne en haar dominee die ons geboeid houden. In het afsluitende deel wordt onze nieuwsgierigheid naar de verdere levensloop van Goud-Elsje bevredigd, als we haar ontmoeten als moeder van grote kinderen.
Naast hoe ik steeds opnieuw wilde weten hoe het verder ging, (de personen in het boek gingen als het ware tot je leven behoren) spiegelde ik mij ook aan de dingen die ik las en dacht ik heel vaak, zo wil ik het ook als ik volwassen ben. Gelukkig voor mij is dat laatste niet uitgekomen maar in die tijd wisten we toch niet beter, toch?
Er zijn alleen in Nederland ruim honderdduizend Goud-Elsje boeken verkocht!
Ook in andere landen, o.a. in de Scandinavische, werd Goud-Elsje via vertalingen veler vriendin.

Alleen op de wereld: Hector Malot

Illustraties van J.C.Nijland

Het was in 1956/1957
We woonden in Hillegom. We waren  verhuisd van het Zuid Hollandse Arkel, het gebied van de Linge met zijn  dijk, rietkragen, sloten en wilgen ,naar  Hillegom,  met de zee en niet te vergeten  de duinen, bloembollenvelden, maar ook  een nieuwe school en nieuwe vriendinnetjes.
Er zou een film worden vertoond op een groot open terrein, ik mocht erheen. Grote opwinding maakte zich  toen van mij meester, mijn eerste film voor zover ik weet. Het was de tijd  van vóór de televisie, die zijn intrede deed in mijn leven in 1958 aan ons pleintje. Het toeval wilde dat er één bij mijn vriendinnetje Tamara in huis stond.
Zij had een Poolse moeder, die altijd zo mooi praatte, met lange” ies” als tongval maar vooral was het een hele hartelijke moeder en Tamara was enig kind, dus stonden er op woensdagmiddag alle schoenen voor de deur van alle kinderen die aan het pleintje woonden. Dappere Dodo, Kluk-Kluk, Pipo de clown en na afloop allemaal zwaaien naar tante Hannie.
Er stond een enorme grote grijze tent op het immense  veld, ik liep er vol verwachting heen, nam plaats op de houten banken en wat ik toen zag vergeet ik mijn hele leven niet.  De tijd stond stil  en  ik ging totaal  op in het  filmbeeld.
Eenzaamheid was het thema  dat steeds terugkeerde in de film en dat ik tot in mijn tenen voelde. Eenzaam maar niet alleen, zou je kunnen zeggen. Steeds als  alles een beetje goed ging  , voltrok er zich weer een ramp. Maar gelukkig was er Vitalis, ruwe bonk, blanke pit type( die een groot geheim met zich meedroeg bleek later), steun en toeverlaat van Remi  , maar hij ging dood op zeker moment en Remi  bleef moederziel alleen achter. Maar Remi bleek een enorme veerkracht en vertrouwen te bezitten en maakte vele vrienden bij al zijn avonturen.
Ik genoot van de grappige scènes met  Joli-Coeur en de honden

 

 

Het is feest als moeder voor ons leest: G.Gilhuis-Smitskamp'tIsfeestalsmoedervooronsleest

tekeningen van Adri Alindo

Dit is de titel van een voorlees/prentenboek dat mijn moeder voorlas aan mijn broertje en mij , wij waren kleuter en schoolgaand kind, dit was in 1953.
Gevleugeld gezegde in de familie en vaak aangehaald door mijn moeder: Het is feest als moeder voor ons sjeest!
Mijn moeder kwam uit Brabant, dus zaten er af en toe woorden van onder de grote rivieren bij.
Mijn moeder herhaalde dit altijd als ze ons verwende, zelfs toen wij al een eigen gezin hadden en toen lag het “sjezen”natuurlijk bij ons.

Een versje dat in het boek stond is en ik nog uit mijn hoofd weet is: Koen maak je mijn schoen. Ik vond het als kind erg leuk uit het hoofd te declameren en natuurlijk in dialoogvorm met elkaar op te zeggen.

 

 

 

KoenKoen, maak je mijn schoen?

Koen, maak je mijn schoen?
Ja, juffrouw, ik zal 't dadelijk doen .

Koen, maak je hem sterk?
Ja, juffrouw, dat is mijn dagelijks werk.

Koen, is mijn schoen al klaar?
Ja, juffrouw, betalen maar.

Koen, ik heb geen geld ontvangen.
Nu, dan blijft uw schoen daar hangen
want op klanten zonder geld
daar ben ik niet op gesteld.

Dag, Koen!
Dag, juffrouw zonder schoen!

 

Wat ik mij herinner is dat het altijd een heerlijk moment van de dag was als mijn moeder het aan ons voorlas. De herhaling van wat wij al kenden gaf steeds weer blijdschap. Het gezellige moment als we in de pyama’s waren en dan bij moeder op de divan zaten of in de winter dicht bij de kachel in een leunstoel zaten. We luisterden ook elke dag naar Paulus de Boskabouter van Jean Dulieu, dat werd om 7 uur s’avonds uitgezonden en daarna was het altijd bedtijd. Op de schoorsteen hing een worteldoek met franje en een koperen hagedis in de vallende plooien . Op de schoorsteen stonden twee zwarte houten kraaien ( uit Indië van mijn oom) en een koperen theelichtje in de vorm van een kacheltje. Onze kachel ( ronde vormen met mica raampjes) was het warme middelpunt van de huiskamer, waarop ,soms als ik erge oorpijn had, de slaolie lauw werd gemaakt om dan met een lepeltje een druppel in mijn oor te gieten ( gaf altijd verlichting), daarna ging er een watje in. Die kamer was belangrijk voor de zondag en de avonden.Op zondag luisterden wij altijd naar de radio naar: Toestand in de wereld, van W.G.J. Hilterman, dan moesten wij doodstil zijn mijn broer en ik. Eerst zondag’s eten ( extra lekker) en dan Hilterman luisteren. Verder werd er in de keuken geleefd overdag, waar ook een huur radio op een plankje aan de muur stond boven de keukentafel.

Ook hier hetzelfde, was er nieuws dan moesten wij doodstil zijn. Mijn broer zegt nu nog altijd als het nieuws komt: ssssstttt....... Hij heeft het volgens mij niet in de gaten.

HansjevandehogetorenHansje van de hoge toren: M.A.M. Renes-Boldingh

tekeningen van Rie Reinderhoff

Ik kreeg dit boek van de zondagsschool in Arkel bij de kerstviering in 1953/54 in de kerk van Arkel. Ik kreeg er ook een mooie grote sinaasappel bij, ik voelde mij zeer verguld. Sinaasappels waren een luxe. Ik voel en ruik hem nog als het ware.  Van het boekje herinner ik mij dat het een verdrietig begin had maar dat het allemaal goed afliep. En het bood troost. Van de tekening op het kaft werd ik altijd blij.
Er kwam ziekte voor in het verhaal .......
en dat was meteen ook de link met mijn eigen leven, waar de ziekte van mijn moeder een grote rol speelde. Mijn moeder had tbc gehad, ik ben in een sanatorium geboren, ik werd anderhalf jaar door mijn grootouders verzorgd .
Toen het gezin herenigd werd, ( ik had er inmiddels een broertje bij), moest mijn moeder in verband met de t b altijd 's middags rusten. Later in mijn leven kwam het gemis van mijn moeder in het begin van mijn leven nog hevig terug.
De tekening op het kaft ben ik nooit vergeten, toen ik hem op internet zocht, kreeg ik een schok van herkenning, hierin vergis je je niet.

Herinneringen

De zondagsschool werd gehouden in de lagere school aan de dijk van de Linge.
Ooit liep ik met armen vol dotters in het voorjaar op de dijk van deze prachtige rivier. Later kreeg ik mijn eerste kus van een vriendje aan de Linge.
Als ik aan de Linge denk zie ik de dijk, de bloemen, de fruitbomen, de wilgen, de rietbedekte boerderijen, het zwembad, het pontje bij Spijk, de melkfabriek, de moestuin bij de jeugdherberg, het huisje van de klompenmaker. Oma’s huisje met de poezen en de kippen.
Verder denk ik aan: lopen naar school, kanoën, roeien, zwemmen, opa op zijn fiets naar zijn werk over de dijk. De overal gehoorde fluit van de betonfabriek( om exact 12.00 uur). Iedereen ging warm eten van 12.00 tot 13.00 uur, het gaf de dag een duidelijk ritme.
De koster die mij het boekje gaf was ook kapper, dus een bekende Arkelaar, bovendien een bijzonder aardige man en buurman. Ooit, misschien was ik 5 jaar, heb ik hem gevraagd om staartjes te maken in mijn haar ( mijn haar werd altijd kort geknipt). Hij kreeg het voor elkaar, van mijn haar werd die keer niets afgeknipt, ik voel nog de trots toen ik de kapperswinkel uitstapte. Of mijn moeder hier ook blij mee was?


GarrietjanenAnnegienGarriet Jan en Annegien: Havanha

Een boek in de streektaal van onze geboortestad Kampen. De gekste dingen maakte dit echtpaar mee en dat alles geschreven in de taal die we thuis niet spraken. Bovendien woonde de schrijver tegenover ons , dat was ook nogal interessant. Het boek inspireerde ons als kinderen om ’s avonds in bed er steeds nieuwe verhalen bij te maken en die elkaar in het Kampers! te vertellen.

Woutdescheepsjongen

 

Wout de scheepsjongen: W.G. van de Hulst

Illustraties: W.G. van de Hulst jr.

Dit boek maakte veel indruk, omdat het een wereld beschreef die voor mij onbekend was. Een jongen die naar zee ging en allemaal enge dingen moest doen en heimwee had. Dat maakte vooral indruk omdat ik zelf toen last had van watervrees. Het was ook allemaal nogal zielig, ik heb er dikke tranen bij vergoten.

 

UithetlevenvanDikTromUit het leven van Dik Trom: C.Joh. Kieviet

Illustraties:Joh.Braakensiek

Wat was dat een heerlijk boek: zo’n jongen die allemaal streken uit haalde, en nog dik was ook! Zelf was ik dun en durfde helemaal niet van die streken uit te halen. De vader sprak me ook aan: nogal laconiek met de steeds terugkerende opmerking: een bijzonder kind, dat is ie.
Nog veel meer boeken komen in de herinnering: vooral veel van de schrijvers W.G. v.d. Hulst, Anne de Vries, Piet Prins enz., maar ik laat het bij deze drie.

Joop ter Heul: Cissy van MarxveldtJoopterHeul

Tekeningen van Hans Borrebach

Joop ter Heul had in mijn ogen iets losbandigs waarin ik mezelf misschien een beetje wilde herkennen. Laatst vond ik de boeken bij m'n schoonouders met de oorspronkelijke illustratie en heb ze toen (3 delen) opnieuw laten restaureren. Ik lees ze niet meer maar ben er wel erg zuinig op.

 

 

 

Goud-Elsje

Goud Elsje: Max de Lange-Praamsma

Tekeningen van Rie Reinderhoff

Het had is zoetigs en was wel erg braaf. Maar toch ook wel erg leuk. Het verhaal, door de delen heen, vanaf tienermeisje tot oma.
En dan, het kan ook niet anders met een huis vol broers:

PimPandoer

 

 

 

 

 

 

Pim Pandoer de schrik van de Imbos : Carel Beke

Tekeningen van P.Nagtzaam

Misschien is de titel niet helemaal juist, ik weet ook niet wie de schrijver was. Maar heerlijk spannend.

 

AlleenopdewereldAlleen op de wereld: Hector Malot

Tekeningen van Isings

Alleen op de wereld, van Hector Malot
met prachtige illustraties van Isings, vooral Vitalis vond ik romantisch weergegeven.
Mooie illustraties in jeugdboeken vind ik onontbeerlijk, ze maken deel uit van het verhaal en het aanzien van het boek.
In "Alleen op de wereld" wisselen afschuwelijke gebeurtenissen en grote blijdschap en geluk elkaar voortdurend af.
Ik las de boeken graag zittend op de grond achter grote fauteuils, vergeten voor "bedtijd", en met veel tranen van meelevend verdriet en geluk. En het formaat was lekker dik!

 

 

 

 

Heidi:Johanna SpyriHeidi

tekeningen van Jessie Willcox Smith

Het was vooral heel mooi en lief en het verblijf boven in de Zwitserse bergen werd voor mij heel aantrekkelijk beschreven, zo hoorde het leven te zijn. "Opa boven"  en de narrige Peter. Pas nu ik het boek opnieuw lees zie ik weer dat de zieke Klara en haar familie er ook bij hoorden, maar ja, die kwamen uiteindelijk toch ook allemaal bij "Opa Boven" in die fijne bergen terecht. Misschien las ik een goedkope uitgave, want ik kan me hiervan geen illustraties herinneren!!

 

Kinderbijbel
De kinderbijbel: Anne de Vries

tekeningen van Jetses

De kinderbijbel van Anne de Vries
werd bij ons aan tafel voorgelezen. Ik las altijd een stuk vooruit omdat ik de verhalen heel mooi vond. Ik kon er niet mee stoppen. De vertellingen kun je niet loszien van de byzonder mooie levendige illustraties van Jetses. En wat ik ook erg fijn vond was de dikte en het grote formaat van het boek. Ik hield en hou nog altijd van dikke boeken. Van Anne de Vries hadden we ook het spannende jeugd oorlogsboek "Reis door de nacht".  Dat was anders maar net zo mooi als de kinderbijbel.

Een andere leeservaring, eerste stripverhalen, Gerard had voor zijn verjaardag een Donald Duck abonnement.... wow , die lazen we kapot, wie het eerst thuis kwam begon te lezen, maar als Gerard thuis kwam mocht hij hem direkt "opeisen". Nog altijd vind ik Donald Duck leuk, maar Jan, Jans en de kinderen vond ik nóg leuker, alleen wordt die nu gemaakt door Studio Jan Kruis, jammer.

 

Sukabumi

Er was een boek, over een meisje dat van Java kwam en op een Nederlandse school zat. Ze werd gepest op school en vond het er niet fijn. Later werd ze verliefd op haar buurjongen. Als de meester boos op haar was, dan riep hij dat ze maar weer terug moest gaan naar Sukabumi.
Op het schoolfeest zong ze een mooi lied en maakte daarmee indruk. De klas kreeg medelijden en vanaf die dag werd ze niet meer gepest. Ik vond het een prachtig boek, maar weet helaas niet hoe het heet of wie het geschreven heeft.

RozemarijntjeRozemarijntjeendeoudejuffrouwRozemarijntjeendezwartejongenRozemarijntjeenrooiePierRozemarijntjenaarschoolRozemarijntje serie:W.G.van de Hulst


Wat later las ik alle boeken van Rozemarijntje.
Die vond ik prachtig. Vooral het avontuur, waarin de man met de baard voorkwam, waarvoor iedereen bang was, maar Rozemarijntje niet.
Toen ik op de middelbare school zat, gebeurde het nogal eens dat ik mijn fiets opzij van het huis zette, en als ik dan geen zin meer had om te leren, of ik snapte het niet, dan ontsnapte ik via de glas in loodraampjes in de gang en verdween naar boekhandel Waanders, waar kasten vol met bruingekafte boeken stonden, die je kon lenen.

Het huisje in de sneeuw: W.G.van de Hulst

tekeningen van:Tjeerd Bottema

Dit is het eerste kinderboek dat ik mij herinner. Ik had het van mijn ouders gekregen en kon het zelf lezen, dus ik zal zo'n jaar of 6 geweest zijn. Mijn ouders lazen mij niet voor, maar mijn vader vertelde mij wel verhaaltjes.

Hethuisjeindesneeuw

Vogeltje

 Vogeltje: Moeder Everma

 

Opgevoed als katholiek werden ons eigenlijk uitsluitend katholieke kinderboeken voorgeschoteld. Van b.v. een W.G. van der Hulst hadden we nog nooit gehoord.
Eén van de favoriete schrijfsters was Moeder Everma, een pseudoniem voor Sophie Kleverlaan; ze schreef o.a. Vogeltje (over een meisje dat kinderverlamming kreeg), Vogeltje blijft zingen (één en al katholiek optimisme), en natuurlijk het favoriete De Doopkaars, evenals Vogeltje als vervolgverhaal uitgegeven in De Engelbewaarder, het jeugdblad voor de katholieke jeugd (apart voor klein en groot).
 

 

De Doopkaars: Moeder Everma

 

De Doopkaars gaat over het gezin Bartels, in welk gezin een jongetje wordt geboren dat blind blijkt te zijn. Om als gezin daarmee om te gaan heb je veel genade van God nodig! Het gezin bestaat uit vader, moeder, Hilde, Greet, en dus Jos, het blinde jongetje. Deze Jos maakt op gegeven moment, als hij nog een peuter is, kennis met een oudere man, meneer de Munk, later oom Albert, die ooit getrouwd was met een bekend violiste, die in een verkeersongeluk om het een kwam. Jos zelf blijkt ook talent te hebben en gaat na de schoolopleiding in Grave (het toenmalige blindeninstituut) naar het conservatorium. Van oom Albert krijgt hij de zeer kostbare viool van Lize, zijn overleden vrouw.

Dedoopkaars3

Dedoopkaars2 Dedoopkaars4


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Er volgen in drie delen allerlei perikelen, Hilde krijgt verkering, Greet lijkt een losbol te worden maar keert weer terug op het rechte pad, uiteindelijk krijgt ook Jos verkering (Emmy), Jos mag een vioolconcert van Mozart spelen, vader komt te overlijden, Jos trouwt en krijgt een (goddank niet blind) kindje.
De pastoor komt  in het hele verhaal met regelmaat voor:  biddend, luisterend, troostend, vermanend, vooral zich overal mee bemoeiend. kortom in alle rollen die een pastoor in die tijd (jaren ‘50) nu eenmaal had. Een prachtig verhaal, dat echt tot tranen toe ontroert!

Dedoopkaars5

De wonderen der evolutie: Time Life

Uitgegeven door Geïllustreerde pers

 

Dit boek kreeg ik toen ik ongeveer 12 jaar was, van mijn zus, die het bij de bladenman gekocht had. Het beschreef het leven van Charles Darwin en zijn ontdekkingen over onder andere de Darwinvinken op de Galapagoseilanden. Een boek vol bijzondere platen en foto’s van slechte kwaliteit. Niet wat je noemt echt een kinderboek,maar ik was er wel blij mee. Achteraf wel heel grappig dat juist ik zo’n boek kreeg, terwijl we uit een tamelijk gereformeerd nest kwamen.

Het boek staat nog altijd in mijn boekenkast.

Dewonderenderevolutie

DeschippersvandeKameleon

Heidi

 

De schippers van de Kameleon: Hotze de Roos

Dit was een boek wat me heel erg aansprak, en alweer omdat de hoofdpersonen zo’n vrij leven hadden. Lekker in de natuur met hun bootje in het riet. De verhalen op zich waren voor mij niet het belangrijkst, wel het wegdromen in de door de schrijver gecreëerde sferen.

 

Heidi en Peter: Johanna Spyri

Illustraties: Jessie Willcox Smith

Ik kreeg het boek van Heidi en Peter van Sinterklaas. Wat vooral indruk maakte was het wonen in vrijheid, in die mooie natuur. De kinderen in het verhaal mochten dieren houden en leefden daar tussenin. Waar het verhaal over ging weet ik niet meer, maar de sfeer die het boek ademde kan ik nog in mijn herinnering terughalen.

 

 

OttelientjeOttelientje  van Freddy Hagers

Slechts vijf boeken sieren mijn plankje met dierbare boeken uit mijn jeugd en alle vijf zijn ze stukgelezen. Had ik er niet meer? Waarschijnlijk niet. Een boek was iets bijzonders. Die kreeg je bij hoge uitzondering als je jarig was. Wie wilde lezen ging naar de parochiebibliotheek. Daar stonden de boeken voor jongens (gekaft met bruinrood papier) en meisjes (blauw) streng gescheiden achter glas.
Ottelientje  van Freddy Hagers, pseudoniem van Frederik August Betlem (1905-1977), kreeg ik vermoedelijk op mijn tiende verjaardag. Met rode ballpoint – nog heel bijzonder in 1953 - schreef ik er mijn naam en fout gespelde adres in, geen datum. Een klein onderzoekje leert dat de tweede druk met illustraties van Nans van Leeuwen en omslag van Lies Veenhoven naar alle waarschijnlijkheid in 1953 door Kluitman opnieuw op de markt is gezet. Eerste druk onder de titel Ottelientje op ‘den Hove’ dateert van 1946. Ik moet er heel blij mee zijn geweest.
Een echt boek, genaaid en gebonden, met zwart wit tekeningen die ik zorgvuldig inkleurde.  Volgens een zwierige zonnebloem op het achterplat – met in het hart van de bloem de letters u K a – hoorde Ottelientje  net als Marjoleintje van het pleintje  tot de Zonnebloem-reeks. Marjoleintje kende ik van de bieb en omdat daar alleen de door de Informatie Dienst inzake Lectuur goedgekeurde boeken waren, moet Freddy Hagers wel van katholieke huize zijn geweest. In het boek zelf is daar weinig van te merken. Kerk en gebed komen er niet in voor, maar de moraal is helemaal van wat ik me van mijn opvoeding herinner. Je moet doorzetten, flink zijn, op je tanden bijten ook als het even niet meezit. “Ottelientje,” zei moeder, “ga nu alsjeblieft niet huilen. Daar schieten we toch werkelijk niets mee op en ’t is immers voor je bestwil.” Hoe vaak ik die frase niet te horen heb gekregen. Net als Ottelientje was ik een zwak poppetje dat in de vakantie aan moest sterken op de boerderij van mijn oom en tante. In de gezonde buitenlucht! Elke morgen een eitje en pap van verse koeienmelk – vreselijk vies en lauw en slijmerig -, dan zou ik wel dikker en flinker worden. Nou, dat is tenslotte gelukt. Overigens vond ik die zomerse logeerpartijen een groot feest. Twaalf kinderen hadden mijn oom en tante en koeien en kippen en paarden en een tuin vol heerlijkheden als boontjes, kruisbessen en aardbeien. Oom Joop was weliswaar streng en ouderwets – ik mocht niet kijken als er een kalfje werd geboren en de meisjes mochten onder geen beding tegelijk met de jongens zwemmen – maar hij liet me wel meerijden naar het land om het hooi binnen te halen. Maar omdat ik er een van veel was, liep ik gewoon met de meute mee. Net als de jongens sliepen alle  meisjes op een, grote kamer met drie of vier grote bedden. Drie in een was heel gewoon. Wel een beetje warm en griezelig maar voor mijn nichten was dat zo vanzelfsprekend dat je je angsten maar wegslikte.
Ottelientje, enig kind uit de stad, leert in het doktersgezin van haar oom en tante dat er meer is in het leven dan haar eigen sores. Als ze na een half jaar weer naar huis mag, is ze niet alleen sterker van lichaam maar ook sterker van geest. Ze heeft meer inzicht in haar eigen drijfveren en die van anderen en kan zich bekommeren om de medemens die het minder goed heeft getroffen. Een levensschool dus, vreselijk braaf en voorspelbaar. Fris is het woord dat daar indertijd voor werd gebruikt. Nu vinden we het nogal clichématig. Maar omdat de verschillende figuren nogal eendimensionaal zijn neergezet, is de spanningsboog bijzonder overzichtelijk. Op de eerste bladzijde weet je al dat het allemaal goed zal komen. De psychologie is expliciet maar invoelbaar omdat de meeste gebeurtenissen beschreven zijn vanuit Ottelientje. De dialogen zijn simpel en voor mij indertijd herkenbaar. Knap eigenlijk als je bedenkt dat deze Freddy Hagen een echte veelschrijver was. Op 14-jarige leeftijd waande hij zich al directeur-eigenaar en hoofdredacteur van een met de hand geschreven familietijdschrift en publiceerde hij gedichten in een huis-aan-huis verspreid advertentieblad. Na een korte carrière in de papierbranche publiceerde hij in 1930 de eerste van zijn meer dan tweehonderdvijftig titels tellende oeuvre bij de gebr. (= de twee zonen van oprichter Pieter) Kluitman. Eindeloze verhalen over Marjoleintje en Katinka en Eefje en Kwikje en Corientje en ‘spannende’ jongensboeken onder zijn eigenlijke naam Guus van Betlem. Vaak gebruikte hij dezelfde materie eerst voor een jongensboek en daarna voor meisjes door eenvoudigweg de namen te veranderen! Vaak ook kreeg een herdruk een net iets andere titel. Geen wonder dat de man genoeg verdiende om zich in 1967 in Italië terug te kunnen trekken.
Alhoewel het wereldbeeld wel erg simpel is, herlas ik Ottelientje met een zeker genoegen en zelfs enige weemoed om wat voorbij is. De overzichtelijkheid van de jaren vijftig. Stad versus platteland; arm tegenover rijk; sociaal tegenover zelfingenomen.  En ook met enige opluchting. Gelukkig zijn de mogelijkheden nu een stuk royaler dan toen.
In grote lijnen zijn zijn boeken in te delen in zes genres:
- de echte kinderboeken, bedoeld voor meisjes van circa 8-10 jaar (doorgaans onder de naam Freddy Hagers)
- avonturenboeken voor jongens in de leeftijd 10-14 jaar (doorgaans onder de naam Guus Betlem jr.)
- avonturenboeken voor meisjes in de leeftijd 10-14 jaar
- meisjesboeken voor 10-14 jarigen
- boeken voor oudere meisjes in de leeftijd 12-16 jaar
- zogenaamde "zwaardere kost" voor oudere meisjes

LannyBuddDe verhalen van Lanny Budd: Upton Sinclair

 

Dit boek maakte indruk op mij omdat  de aanloop en de verschrikkingen van de 2de wereld oorlog beschreven werden. Mijn vader had de 11-delige serie in de boekenkast staan. Het waren wat grote pockets. Ik las ze terwijl ik voor de kolenkachel lag. Mijn rug werd heerlijk warm, het was mijn favoriete leesplek. Mijn ouders bekeken het toegeeflijk, behalve wanneer er nieuwe kolen op de kachel moesten. Ik moest ze buiten uit een grote bak scheppen en ik stelde dat moment zo lang mogelijk uit. Uit de serie heeft Drakentanden ooit een prijs gewonnen. De sfeer in de boeken werd voortdurend beklemmender. De verhalen zijn me altijd bij gebleven.

Alleenopdewereld

 

 

 

 

 

Alleen op de wereld:Hector Malot

Tekeningen van J.C.Nijland

Dit boek maakte indruk op mij omdat:het boek zo droevig was. De sfeer vond ik bijna benauwend. Al die ellende, de armoede, bijna niet te vatten. De hondjes die kunstjes moesten doen en de aanval door wolven waarbij een hondje werd verscheurd, heeft me meerdere nachtmerries opgeleverd.

Trilogie De porselein boom: Olaf J. de Landell

Dit boek maakte indruk op mij omdat  het een welkome afwisseling op de voorgaande boeken was. Een schrijver die op humoristisch, lichtelijk cynische wijze over gewone en ongewone zaken schreef.
Niet literair, wel onderhoudend. Hij was danser, in Indië geboren, een totaal andere schrijver dan bijvoorbeeld Jan de Hartog. Waarvan ik de boeken ook veel heb gelezen. Het is lastig om boeken aan te merken die mijn favoriet waren. Deze 3 zijn wel degenen die snel bij me opkwamen.

Deporseleinboom

berenHet berenboek

Het eerste boek uit mijn herinnering is het Berenboek. Het ging, zoals de titel al doet vermoeden, over beren die allerlei spannende dingen beleefden. Zondagsavonds, als mijn moeder naar de kerk was, ging in de kleine achterkamer de lamp boven tafel aan. De hoeken van de kamer schemerig. Samen met mijn zusje en broertje zat ik rond de tafel. Mijn vader las ons dan voor en liet de wereld van de beren tot leven komen. Midden in het verhaal kon het gebeuren dat de kastdeur zachtjes open ging en er een beertje om de hoek kwam kijken. Dat mijn vader dat deed door middel van een touwtje dat aan de beer vastzat hadden wij als kleuters niet door. Waar de verhalen over gingen weet ik niet meer. En of het boek echt Het berenboek heette? Geen idee. Alleen de herinnering aan fijne uren is gebleven. 

 

Berenboek

Jan van Beek : J.B SchuilJanvanBeek

Uitgever H.J.W Becht’s uitgevers MIJ.N.V Amsterdam 7de druk

Dit boek/verhaal is ook door andere uitgevers uitgegeven en is vrij oud.
Dit boek moet van één van mijn zes broers geweest zijn en is in mijn boekenkast terecht gekomen en staat daar nog steeds. Een echt jongensboek! (de eigenaar mag het boek alsnog ophalen. Ik heb er geen enkele binding mee.Het gaat over de kostschoolbelevenissen van Jan van Beek.
Jan moet vanwege zijn gedrag op de HBS naar een kostschool waar hij lid werd van een jongensclub, een geheim bondgenootschap binnen de kostschool. Ieder lid kreeg een verbondsnaam, hij kreeg de naam Hannibal. Een verbond met eigen rechten en plichten met strikte geheimhouding.
Het drievingerverbond met als doel elkaar nooit te verraden en elkaar te helpen tot in de dood. Met eigen bloed ondertekend! (ik voelde het mesje snijden in mijn vinger) Een serieuze aangelegenheid! Ze haalden met elkaar streken uit en ondergingen de daarbij behorende straffen (zolderzittingen).Zelfs een heuse uitbraak met achtervolgingen. Het boek eindigde met het wisselen van de leiding van de kostschool en daarmee een ander leefklimaat waar het verbond geen functie meer had en Jan een held werd!

Ik vond het als kind een spannend boek – Ik herinner mij dat ik hoopte dat Jan geen streken uit zou halen, want hij was een aardige jongen en de straffen waren barbaars. Jan kwam op voor anderen en was betrouwbaar. Door het verbond kwam Jan in lastige situaties. De schoolmeester was soms gemeen en dan hoopte ik de meester dat dan zelf ook zou begrijpen dat een straf onterecht was. Tijdens het lezen wilde ik het verhaal wel anders maken en Jan in de oren te fluisteren – niet doen! niet doen!

Het uiterlijk, de omslag of kaft was van linnen, het lettertype was stevig . Het zou niet mijn keuze zijn. Ik zat niet in het verhaal, ik was vooral toeschouwer. Ook nu terugdenkend heb ik niets met dit boek. Dat maakte voor mij wel verschil met andere boeken.

 

ErnstjanenSnabbeltjeErnstjan en Snabbeltje: Jaap ter Haar

illustraties van Rein van Looy

Mijn verjaardagscadeau
Ernstjan en Snabbeltje was mijn mooiste eerste boek, ik ben er altijd van blijven houden. Ik voel het boek nog in mijn handen, een stevige kaft met een prachtig zonnig zacht gele omslag. De pagina’s voelden stevig aan. De avonturen van Ernst-Jan en zijn eendje Snabbel. Ik was er altijd bij, ik vormde een onderdeel in zijn avonturen. Het leek achteraf in het verlengde te liggen van mijn eigen dagelijkse belevenissen. Vriendelijk, herkenbaar en veilig. Het gekwaak van Snabbel klinkt nog steeds als muziek in mijn oren. Een met licht omringde warme herinnering. Later heb ik zelf een Snabbel gehad voor onze kinderen, een eigenwijze eend die niet begreep dat hij een eend was. Snabbel is 16 jaar bij ons geweest.


Rozemarijntje en de rooie Pier:W.G. van de Hulst

Rozemarijntje was een meisje met lef, waar ik, diep in m'n hart, stinkend jaloers op was.Zij wilde altijd iedereen helpen, ook al moest ze daar gevaarlijke toeren voor uithalen. Ik had daar veel bewondering voor, omdat zij zulke "stoere" dingen deed, waar ik alleen maar van durfde dromen. Wat zou ik graag zoveel lef hebben gehad als Rozemarijntje! Vooral toen zij het hondje uit het water redde en daarna zelf gered moest worden, dat heeft veel indruk op mij gemaakt.

Gelukkig kwam het altijd weer goed.

RozemarijntjeenrooiePier

Dekinderenvandegrotefjeld

 

De kinderen van de grote Fjeld:Laura Fitinghoff

 

Dit boek vertelt het verhaal over een groepje zusjes en broertjes die een lange trektocht moesten maken in een bar koude winter. De kinderen hadden geen ouders meer en moesten, om te overleven, een lange tocht door de sneeuw maken. Onderweg moesten ze maar zien hoe ze aan "de kost" kwamen. Ze kwamen in allerlei gevaarlijke situaties terecht en ik had het verschrikkelijk met die kinderen te doen, vooral omdat zij geen ouders meer hadden en daar ben je toch, als kind, afhankelijk van. Ik vond het boek erg spannend en gelukkig liep alles weer goed af!

En verder....

De boekjes van W.G.v.d. Hulst die we altijd kregen met Kerstfeest van de zondagsschool vond ik altijd heel spannend, maar vooral erg zielig. Het belangrijkste voor mij was, dat het kwade werd bestraft, het goede beloond en het boek altijd een "happy end" had! De boeken van Rozemarijntje heb ik verslonden, al weet ik echt niet meer waar ze allemaal over gingen.

PietjeBellPietje Bell: Chris van Abkoude

Tekeningen van D.A. Bueno de Mesquita

Het eerste wat mij te binnenschiet zijn de boeken van zielige kinderen en van die deugnieten met allerlei streken. Dat was natuurlijk het leukst, omdat je dan mee kon griezelen en je kon verkneukelen over alles wat jij zelf natuurlijk helemaal niet mee maakte en ook nooit zou durven. Thuis las ik heel veel boeken over de avonturen van Pietje Bell...heerlijk al die avonturen en spannend


Schoolidyllen :Top Naeff

Tekeningen van Rie Reinderhoff

Dit boek was een echte tranentrekker. Iedereen op school las het of had het gelezen. Ik las het in 1963, mijn opa was erg ziek op dat moment. Ik herinner me dat ik in een hoekje ergens op de grond zat en tot tranen geroerd was. Mijn opa overleed een paar dagen later. We mochten als kinderen niet mee naar de begrafenis en van een afscheid van opa kan ik me ook niets meer herinneren. Alleen dat boek, dat dieptrieste boek herinnert me aan hem.

Eenzaam Hanneke : C.Th. Jongejan-de Groot

Tekeningen van Rie Reinderhoff

Eenzaam Hanneke kreeg ik in 1962 toen ik voor het laatste jaar op de zondagsschool zat. Het aantrekkelijke van de zondagsschool was het beloningsbeleid, je kreeg plaatjes als je je versje kon opzeggen en als je 10 plaatjes had opgespaard, dan kon je die inwisselen voor iets anders. Wat dat was weet ik niet meer. Wim Ramaker was onze zondagsschoolmeester. Hij was een paar jaar ouder dan wij, en we wisten daar niet altijd raad mee.

Tup en Joep in het circus :Henri Arnoldus

Tekeningen van Carol Voges

Voor mijn verjaardag had ik geld gekregen en daarvan mocht ik een echt boek kopen. Het werden er zelfs twee. Het voelde heel erg rijk om twee echte boeken van jezelf te hebben en ze ook nog te kunnen lezen. Waar het verhaal over ging of wat ik daar boeiend aan vond, ik zou het niet meer weten, maar het hebben van die boeken was onvergetelijk.

Schoolidyllen

EenzaamHanneke

TupenJoep

Jaap en Gerdientje, een herfst vol avonturen: Anne de VriesJaapenGerdientje5

 

Gisteren heb ik samen met m’n dochter nog weer eens zitten lezen in Jaap en Gerdientje. Het heeft 10 delen en gaat in deel 5 over Gijs, die stroper was en toen een oude vrouw beroofde omdat men zei dat ze veel geld had. Hij brak in  en vond een zwaar kistje, dat nam hij mee en thuis maakte hij het open en wat zat er in? Niks anders dan een oude Bijbel! Het loopt zo af dat Gijs er heel onrustig van werd en toch later in die Bijbel gaat lezen en tot geloof komt. Heerlijk vind ik dat. Voor mij zelf vind ik ook dat geloof en de humor je door dit leven heen moeten helpen. Een andere weg is er niet. En Anne de Vries was een geweldige schrijver, die gered werd door een Duitse SS’er anders was hij gedood. Die SS,er las zijn boek over Hilde en werd er zo door geraakt dat hij hem in leven liet.Snufdehond

 

 

 

 

 

Verder lees ik ook graag Piet Prins en de Kameleon(heb ik helemaal compleet en mn jongste zoon is ze nu aan het lezen) Ook verzamel ik schoolboekjes van vroeger en zoek nog oude Boerderijbladen uit de jaren 60,70  maar daar is moeilijk aan te komen. Verder schrijf ik graag omdat ik allerlei gedichten en uitspraken verzamel. Heb al vaak mensen kunnen helpen die op zoek waren naar een bepaald lied of gedicht en die ik in mn verzameling heb. Heel leuk werk is dat!

Houen jongens:K.NorelHouenjongens

Een van de eerste boeken die in mijn herinnering zijn gebleven, was het boekje van K. Norel, Houen jongens. Dit ging over de watersnoodramp van 1953. Die zinderende spanning spatte uit het boek, dat je daar als jongen meehielp om een overstroming te voorkomen. Het was alsof je daar zelf bij stond te helpen. Ook de voorplaat staat nog vers in mijn geheugen.

Arendsoog: Karl May

Verder had je uiteraard de Arendsoog boeken. Die las je keer op keer evenals wat later de boeken van Karl May waar bij je erg meeleefde met de avonturen van Old Shatterhand.

Reis door de nacht: Anne de Vries

Aangrijpend was ook het boek van Anne de Vries , Reis door de nacht. Ik zocht altijd wel een held in mijn boeken.

Arendsoog Reisdoordenacht

door Hilda

Flip1b

Als kind was ik gek op boeken. Niet dat het me met de paplepel ingegoten werd, mijn vader las nooit, en mijn moeder had haar eigen boekenvoorraad, daar kwamen weinig kinderboeken in voor. Dus wierp ik me als achtjarige al op de VCL-serie en probeerde de ingewikkelde capriolen  van volwassenen en hun relaties te begrijpen. Dat lukte nauwelijks, dus beperkte ik me tot de boeken met plaatjes, waarvan ik me er één herinner van een oude man op zijn doodsbed, dat me heel erg fascineerde. Die holle ogen in dat uitgemergelde gezicht, ik kreeg er niet genoeg van. Ook nu zoek ik op boekenmarkten en in antiquariaten nog altijd naar dat boek met die oude, bijna dode man er in.

Prelientje

Een ander genre waar ik over beschikte waren de zondagsschoolboeken, die we ieder jaar tijdens het kerstfeest kregen. Vaak van W.G. van de Hulst of Max de Lange-Praamsma. Met tekeningen van Hans Borrebach. En gelukkig was daar de christelijke bibliotheek, waar we wekelijks een boek mochten lenen.

Het wat lichtere genre ging grotendeels aan mij voorbij. De boekjes over Prélientje van Fiep Westendorp en Annie M.G. Schmidt , die je gratis bij het wasmiddel Pré kreeg, de Donald Duck, die je bij de kapper kon lezen, mondjesmaat kreeg ik ze weleens onder ogen, maar nooit in mijn bezit.

 

 

 

Zo ook de boekjes van Flipje. Ik had een buurmeisje, dat een hele stapel van deze boekjes had, ze was wat jonger dan ik, maar om die boekjes te mogen lezen kwam ik graag bij haar spelen. Hele middagen brachten we door met het sorteren van de boekjes en het hier en daar wat lezen. Wat een rijkdom.

 Flip2Flip3


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Oorspronkelijk waren de boekjes gemaakt als filmstroken die in een zelfgemaakte projector afgebeeld konden worden. (de flipposcoop)  In 1955 werden van de verhalen op de stroken vierkante boekjes gemaakt met een mooi gekleurde kaft en een plaatje van Flipje en zijn vrienden op de voorkant. De boekjes waren te krijgen door de punten, die op de jampotjes van Flipje Tiel staan te sparen, totdat je er genoeg had voor een boekje.

Wie meer wil weten over Flipje Tiel en de boekjes, kan op de website www.flipje-tiel.nl heel veel info vinden.

Flip5

Jaap en Gerdientje in het warme land: Anne de Vries

Tekeningen van Tjeerd Bottema

De serie Jaap en Gerdientje maakte ook een ongelooflijk diepe indruk, vooral hun reis naar Indië...  ik word nieuwsgierig, hoe zou ik dat nu vinden?... 'Jaap Holm en zijn vri(e)nden', ook al van WG... 'Reis door de nacht' van K. Norel, dat werd voorgelezen aan de jongens door Beelen, tijdens het handwerken van de meisjes bij Juffrouw Van der Kolk, die heel oud is geworden en die ik in de 90e jaren op een reünie nog een keer heb gezien.

 

JaapenGerdientjeinhetwarmeland

JaapHolm

Voetstapjesindesneeuw

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voetstapjes in de sneeuw: W.G. van de Hulst

Tekeningen van W.G. van de Hulst

M'n 1e boek: 'Voetstapjes in de sneeuw' van W.G. van der Hulst uit de kast van de lagere school bij de kerk op het Kampereiland. de bovenmeester J. Beelen stopte dat zo in mijn handen, met ...."dat is een goed boek voor jou.."  Maar favoriet, ik weet het niet, ff niet!

 

De schippers van de Kameleon : H.de Roos

De boeken leende ik eerst van de schoolbieb, betaalde iets van 10 cent, later de schoolbieb van de middelbare school en later de openbare bieb. Ik kreeg op mijn verjaardag meestal een boek. Ik heb toen veel gelezen, maar het heeft ook een tijdje stil gestaan. Momenteel ben ik lid van een leeskring bij ons in het dorp.

Saskia en Jeroen: W.G.van de Hulst

De boeken van Saskia en Jeroen en de Kameleon-serie staan me nog helder voor de geest.

Tippeltje: W.G. van de Hulst

Tevens kregen we met de Kerst boekjes van W.G.van der Hulst en het boek Tippeltje (zo zielig).

DeschippersvandeKameleonSaskiaenJeroen Tippeltje

Van een lief meisje:Gerda

Tekeningen van W.Hoogenbos

Uitgever Bredées Rotterdam 1920

Dit boek maakte op mij indruk omdat het over een zieke moeder gaat die ook nog dood gaat. Ook het lieve meisje Geertje wordt ziek en moet naar een sanatorium en wordt niet meer beter.Ze heeft een heel sterk geloof dat ze naar de hemel gaat. Elke keer wanneer ik het las moest ik huilen.

Vaneenliefmeisje

Vlechtenansje

Hetgeheim

 

Vlechten-Ansje: N. Verkuyl

Illustraties van Adri Alindo

Het gaat over een meisje dat heel verlegen is. Het boek maakte ook indruk omdat het over de oorlog gaat en Ansje daar een belangrijke rol in speelt.

 

Het geheim: W.G.van de Hulst

Dit boek maakte indruk op mij omdat Gijs en Henk het goed met hun moeder voorhebben maar onderweg iets spannends meemaken.

 

 

 

Dekinderenvanhetruigeveld

De kinderen van het ruige veld: A. Was-Osinga

Illustraties: Jan Lutz

Mijn vader is 81 jaar en praat steeds meer over vroeger toen hij jong was en dat hij in een kindertehuis heeft gezeten in het jaar 1946 of 47. Het huis staat in de omgeving van Rolde (Drenthe). Daar is later een boek over geschreven en het boek heet: De kinderen van het ruige veld. Ik heb voor mijn vader al heel wat info bij elkaar gezocht via internet, zoals foto’s van het tehuis en foto’s van de kinderen die daar zaten. Nu wil ik nog dat boek voor hem vinden (is gelukt inmiddels).

Blijf toch bij ons Ingertje :Aili Konttinen

BlijftochbijonsingertjeOmslagillustratie van de Duitse Versie: BojeBlijftochbijonsIngertjevoorkant

Illustraties bij de Nederlandse versie (links): Fidel Nebehosteny

In mijn jeugdjaren las ik het boek (ik las erg veel) blijf toch bij ons Ingertje. Het ging over een meisje uit een arm boerengezin met vele kinderen. Haar eigen moeder kon haar niet voldoende eten geven en stuurt haar naar een rijke dame die het meisje overlaadt met goed eten en prachtige cadeaus en kleren. Als de oorlog voorbij is moet ze terug naar haar eigen moeder. Ze vindt het verschrikkelijk daar, ook al krijgt ze veel liefde van haar eigen moeder. De heimwee wordt zo sterk dat de moeder zich weg cijfert  en haar dochterje toestemming geeft om terug te gaan naar de rijke dame. Maar dan beseft Ingertje dat de banden van het bloed toch sterker zijn dan ze heeft gedacht en gevoeld.

Tranen in mijn ogen onder het lezen. Toen dacht ik al, als ik ooit trouw en ik krijg een dochter dan noem ik mijn dochter Inge. Ik trouwde en ben het boek kwijt geraakt. Mijn dochter (Inge) heb ik verteld hoe ze aan die naam kwam. Dat het Ingertje moest zijn was ik vergeten. Vaak zei ze tegen mij, wat jammer mama dat je dat boek kwijt bent. Al die tijd dacht ik aan het boek. Ook keek ik vaak op het internet naar de naam Inge. Maar nooit kon ik het boek vinden. Tot mijn dochter een keer opbelde en zei dat ze een oproep had gelezen van iemand die ook dat boek zocht. Ze zei me de juiste titel van het boek. En via internet heb ik het boek kunnen traceren. Het is een oud boek en ze vroegen 25 euro voor het boek, maar al was het 100 euro geweest, dan had ik het ook gekocht. Dolblij ben ik met het boek. Ik heb het weer gelezen en het had de zelfde bekoring voor mij als vroeger. Het boek is goed ingepakt en gaat later naar mijn dochter Inge.

 

 

 BlijftochbijonsIngertje3BlijftochbijonsIngertje2BlijftochbijonsIngertje1

Levende bezems van Liza TetznerLevendebezems

Als kind ( ik ben van 1954) verslond ik allerlei boeken.

Het allermooist vond ik Levende Bezems van Lisa Tetzner, het verhaal over schoorsteenvegertjes in Milaan.
De afschuwelijke omstandigheden waar ze in leefden : ik heb er vreselijk om gehuild.
Ik heb het later van mijn eerst verdiende geld gekocht en het staat nog steeds duidelijk zichtbaar in mijn boekenkast, naast de Kinderkaravaan van Rutgers van der Loeff al even zielig!

Bezems1Bezems2

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Voor wie meer over dit boek (Levende bezems) wil weten: http://www.oudejeugdboeken.nl/klassiekers/bezems.html
Hierin fragmenten uit de originele tekst, en afbeeldingen.

Voorlezen kon mijn moeder als de beste. Ik zat graag vlak naast haar, een arm door haar arm met mijn hoofd tegen haar bovenarm. Meestal waren het de boeken van de zondagsschool, die we met Kerst kregen. We waren met z’n vieren, dus 4 boeken tegelijk. Soms hadden we ruzie wiens boek het eerst voorgelezen mocht worden, maar omdat we wisten dat ze alle vier aan de beurt kwamen, legden we ons er al snel bij neer, als er maar gelezen werd.

Jantje van de Scholtenhoeve: W.G. van de HulstJantjevandeScholtenhoeve

Je kreeg met Kerst van de zondagschool een 1e-prijs-boek als je alle zondagen je versje of tekst heel goed kende, een 10 kreeg je dan en met Kerst een dik stevig boek. Een 2e-prijs-boek zag er ook nog wel mooi uit, alleen wat dunner. Een 3e-prijs-boek was dun met slappe kaft. Ik had altijd een eerste prijs en daar was ik trots op. Dat ik het versje altijd goed kende was niet alleen mijn e igen verdienste, maar zeker ook die van mijn moeder: die overhoorde net zolang tot we het uit het hoofd kenden. Een vriendinnetje kreeg altijd een 3e prijs, ik denk dat ze niet zo goed leren kon of geen moeder had die meehielp. Ik was een keer heel boos: het was niet eerlijk dat zij altijd zo’n dun boekje kreeg, ze deed toch ook haar best. Ik heb toen met haar geruild: zij kreeg mijn 1e prijs en ik haar 3e prijs. De titel van het geruilde boek weet ik niet meer, maar ik heb nooit spijt van de ruil gehad, want na voorlezen door mijn moeder wist ik dat dat dunne ding het bijna mooiste boek was, wat ik had: ‘Jantje van de Scholtenhoeve’ ook van W.G. van de Hulst.
In latere jaren heb ik het verhaal van Jantje nog eens verteld als Kerstverhaal toen ik een eigen klas had.
De boekjes heeft mijn moeder ook nog voorgelezen aan mijn eigen kinderen als ze bij oma logeerden.

Toen ik juf werd, zijn de boeken meegegaan naar mijn kleuterklassen. Ik las ze wel voor, maar veranderde, tijdens het lezen, het verhaal hier en daar. Zo zijn ze nog heel wat jaren meegegaan met de tijd, want verhalen vertellen kon die van de Hulst wel.

 

 

BruundebeerBruun de beer: W.G.van de Hulst

Ik kan me de boekjes van W.G. van de Hulst het beste herinneren, we hadden ze allemaal. ‘Bruun de Beer’ was mijn favoriet en toen ik zelf kon lezen, bleef het in klas 1 en 2 mijn favoriet. Ik wist wat er gebeurde met die arme beer, en dat het ook weer goed kwam, maar toch … die beer bleef zielig en wat een opluchting elke keer, dat-ie gemaakt en wel weer terug was bij het zusje.

 

Hetzwartepoesje

 

 

 

 

 

 

 

Het zwarte poesje: W.G. van de Hulst

‘Het zwarte poesje’ van dezelfde schrijver was nummer 2. Hoe gemeen was die dokter met zijn beschuldiging dat het meisje het poesje in het water wilde duwen, terwijl ze het juist wilde redden.
‘Het kerstfeest van twee domme kindertjes’ is me ook nog bijgebleven. Dat arm en rijk elkaar vonden, was toch zo mooi.


Saskia en Jeroen: Jaap ter HaarSaskiaenJeroen

Tekeningen van Rein van Looy

Boeken hebben een diepe indruk op mij gemaakt in mijn kindertijd. Het was even loskomen van de thuissituatie. Ik droomde helemaal weg. Op de lagere school als de juf voorlas (Saskia en Jeroen) was ik ook altijd helemaal in een andere wereld. Het was soms zo erg dat ik ging meepraten tot grote hilariteit van de kinderen uit mijn klas. Thuis hadden we van die kleine Pico boekjes die ik ook altijd erg mooi en spannend vond.

 

 

De Arcadia: Cissy van Marxveldt

Op de leeftijd van 10-11 jaar ben ik het boek De Arcadia gaan lezen van Cissy van Marxveldt.Ik vond het een prachtig boek mijn eerste echte boek!
Een meisje die met haar tante een reis maakt naar Spitsbergen in de vakantie. Er gebeurt van alles en ze zien allellei
mooie dingen. Ik weet nog dat ik het op de landkaart heb opgezocht. In het boek was ook een kaart met de vaarroute.
Ik kon me niet indenken dat de wereld zo groot was en dat er zoveel te zien was. Vanaf dat moment dacht ik ook ik ga lezen want dan maak je veel meer mee. Ik had ook het idee dat ik van alles zou missen als ik niet zou lezen.

 

Vandaag ben ik volwassen: Heleen van Nulandt

Op mijn 12e kreeg ik van mijn moeder het boek "Vandaag ben ik volwassen" .
Ik voelde me ook heel erg volwassen met dat boek want het ging over de eerste liefde van een meisje Mariette.
Het was best voor die tijd een openhartig boek over de eerste verliefdheid.

 

 

DeArcadia

 

Dekinderenvandegrotefjeld

De kinderen van de grote fjeld: Laura Fitinghoff

Ik vond het een heel spannend boek en heb het ook helemaal uit gelezen. Dat was nogal bijzonder, want lezen deed ik haast niet. Het verhaal greep mij aan. Het gaat over een stel weeskinderen in Zweden die als  "gezin" bij elkaar wilden blijven. Ze trokken met z'n zessen en een grote witte geit door Zweden. Dat was heel spannend want zij maakten van alles mee. Het mooiste vond ik dat ze bij een oude knorrige oude man kwamen waar ze tijdelijk onderdak kregen. En uiteindelijk komen ze allemaal goed terecht.

 

 

Dekinderenfjeld


Contact

 

Opmerkingen over deze site?
Mail naar: boekenvanvroeger.nl (info)

jessewilcoxsmith3

Meedoen?

 

Stuur een mail over je favoriete boek aan: boekenvanvroeger.nl (info)

RSS