Boeken van vroeger

boeken beleefd

AlgemeenBraakensiek

Johan Braakensiek wordt op 24 mei 1858 geboren in Amsterdam. Hij is de jongste van een groot gezin. Zijn vader Albertus Braakensiek heeft met zijn zoon Albertus Barend Hendrik een uitgeverij en drukkerij. Beiden zijn vakkundige graveurs en lithografen.

Johan zit vaak te tekenen in de drukkerij. Hij is slechthorend en kan niet goed meekomen op school. Hij wordt op zijn 11e van school gehaald en doet allerhande klusjes in de drukkerij. In de avonduren volgt hij tekenlessen bij de graficus en schilder Jan Baptist Tetar van Elven. Als hij 15 is krijgt hij een baantje als patroontekenaar bij een modezaakwaar hij o.a. borduur- en soutachepatronen (randversieringen van koord) moet tekenen.

Martinus Kalff, hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad, ziet zijn tekeningen in de drukkerij en herkent het talent. Op zijn voorspraak mag Johan eind 1876 kosteloos toelatingsexamen doen aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam. Hij wordt er aangenomen en studeert er in 1881 af.

Op de Rijksacademie behoort hij tot de oprichters van de studentenvereniging Sint Lucas, de latere kunstenaarsvereniging Sint Lucas. Daar wordt door de leden gediscussieerd over moderne kunst. Braakensiek is zelf een man van de praktijk en houdt zich niet zo bezig met theorieën of schoonheidsidealen. Hij zegt hierover: “Daar moesten we niets van hebben, want bij de geleerde betoogen viel je in slaap”.

Hij trouwt in 1888 met Pietertje Kooijman, een dochter van de gemeente-opzichter uit de Beemster. Ze krijgen 3 dochters: Mien, Griet en Neelie.

Op 1 november 1931 gaat hij op 73 jarige leeftijd met pensioen. Hij heeft geen pensioenvoorziening. Maurits Kann, redacteur en mede-eigenaar van De Groene, geeft hem tot zijn overlijden een jaargeld van f 1.500. Er zijn diverse inzamelingen geweest om dit aan te vullen. Zo wordt er voor hem een aandeel van een loterij – vastgesteld op f. 14.000 – afgezonderd als pensioenvoorziening.

Braakensiek overlijdt op 27 februari 1940 en wordt op Zorgvliet begraven.

 

DikTrom2edrukBraakensiek3

Illustrator Braakensiekvanallerleislag

Braakensiek heeft meer dan 65 boeken geïllustreerd. Soms maakt hij alleen de omslagtekening. In 1882 illustreert hij de populaire verhalenbundels Uit het volk en Van allerlei slag van Justus van Maurik. Ook de boeken van kapitein Marryat voorziet hij van illustraties.

Het eerste boek van Dik Trom - Uit het leven van Dik Trom – gaat pas goed lopen als hij in 1899 voor de 2e druk de tekeningen maakt. Braakensiek doet zijn inspiraties soms op in de Beemster. Zijn vrouw komt daar vandaan en een oom heeft er een café.

Het eerste boek van Kieviet dat hij illustreert is Fulco de minstreel, uitgekomen in 1892. In totaal heeft hij 18 boeken van Kieviet geïllustreerd waaronder de 6 boeken van Dik Trom.

 

 

 

 

 

Politieke prenten

In 1886 wordt Braakensiek tekenaar bij weekblad De Amsterdammer, in 1925 omgedoopt tot Groene Amsterdammer. Kalff en Van Maurik zijn er dan redacteuren. Op de ‘platen’-vergadering, waar wordt besproken welke afbeeldingen er in de krant worden opgenomen, maakt hij meestal al een schets. Thuis werkt hij deze uit. De prenten worden als losse bijlage bij de krant gevoegd en worden regelmatig in etalages van sigarenwinkels opgehangen. Zijn prenten van de Boerenoorlog in Zuid-Afrika van 1899-1902 geven hem een enorme bekendheid.

Niet iedereen vindt zijn prenten goed; soms worden ze omschreven als 'bloedeloos, conventioneel van samenstel, saai van opzet en uitvoering'. Anderen roemen het feit dat hij in één lijn iets op papier kan zetten. Er zijn maar weinig tekenaars die dat kunnen.

Hij blijft meer dan 45 jaar bij de krant en maakt zo’n 2300 prenten. Alleen in de week van zijn huwelijk levert hij geen prent in. Zelfs als hij geveld is door griep komt er een tekening: een portret van de zieke tekenaar.

In 1942 – slechts twee jaar na zijn dood - is er een veiling van de volledige verzameling politieke tekeningen. Hij is dan al bijna vergeten, de veiling brengt niet veel op.

Ander werk

Hij maakt in de loop der jaren ook vrij werk: tekeningen en olieverfschilderijen. Vaak kleurige taferelen uit het Amsterdamse volksleven. Hartjesdag uit 1926 behoort tot de favorieten in het Amsterdam Museum.

Een kleinzoon van Braakensiek heeft zijn tekentalent geërfd. Dat is de tekenaar Jan van Oort (1921-2006) die onder het pseudoniem Jean Dulieu bekend is geworden met zijn tekeningen van Paulus de boskabouter.

In het Kinderboekenmuseum Het Schooltje van Dik Trom in Etersheim (gemeente Oosthuizen) is tot eind september een tentoonstelling gewijd aan het werk van Braakensiek.

Het schooltje uit 1882 is een van de weinige overgebleven éénklassige scholen.

Braakensiekwereldtentoonstelling


Contact

 

Opmerkingen over deze site?
Mail naar: boekenvanvroeger.nl (info)

jessewilcoxsmith3

Meedoen?

 

Stuur een mail over je favoriete boek aan: boekenvanvroeger.nl (info)